Primarno mjesto u društvenom potencijalu pripada
stanovništvu i postojećem ekonomskom potencijalu.
Kvalitativne
i kvantitativne osobine stanovništva u postindustrijskom dobu
postaju najbitniji faktor razvoja nekog geoprostora, a time i
prostora Republike Srpske. Pored već istaknutih odlika stanovništva
Republike Srpske (mali broj, rijetka i neravnomjerna gustina naseljenosti),
treba dodati i nedovoljan demografski rast. Naime, najnoviji pokazatelji
govore da je stopa prirodnog priraštaja našeg stanovništva veoma
niska. Negativan trend prirodnog kretanja stanovništva vodi u
pravcu starenja populacije što direktno utiče na određene funkcije
ekonmomskog razvoja i prosperiteta, a na kraju i do biološkog
opstanka stanovništva.
Bitna odlika stanovništva Republike Srpske jeste vrlo izraženo
migraciono kretanje, koje je prouzrokovano ratnim sukobom (1992-1995.
Na teritoriji Republike Srpske od ukupnog broja stanovnika oko
450.000 čini izbeglo srpsko stanovništvo. Proces imigraciono-emigracionog
kretanja, kako na unutrašnjem tako i na vanjskom planu nije još
završen.
Obrazovna kao i kvalifikaciona struktura našeg stanovništva je
po mnogim pokazateljima na zadovoljavajućem nivou. Međutim, imajući
u vidu potrebe za novim bolje obučenim kadrovima i naročito odliv
visokostručnih kadrova, država nastoji kvalitetno poboljšati status
ovih kadrova s ciljem njihovog zadržavanja a školskom sistemu
posvetiti posebnu pažnju. Pored toga, odgovarajućim mjerama demografske
politike nastoji se intervenisati na izmjeni stanja u prirodnom
priraštaju, prostornom razmještaju stanovništva, migracionim kretanjima,
ali i ubrzati naučno-tehnološki napredak. Imajući u vidu nacionalne
ciljeve i privredni razvoj, uspješno provođenje navedenih mjera
imaće ključnu ulogu u opstanku i budućem ukupnom razvoju Republike
Srpske.
Ekonomski potencijal čini polaznu osnovu daljeg razvoja, a obuhvata
pored ostalog, privredno-administrativne centre, privredne kapacitete
i infrastrukturni sistem. Republika Srpska ima veći broj manjih
gradskih naselja, među kojima su neki istovremeno nosioci privrednog
razvoja pojedinih područja.
Privredna struktura i izgrađeni kapaciteti na prostoru Republike
Srpske predstavljaju solidnu osnovu za daljni uspješan razvoj.
U privrednom sistemu najznačajnije mjesto svakako, pripada industriji
koja predstavlja glavni segment u strategiji dugoročnog društveno-ekonomskog
razvoja. Okosnicu prostorne strukture industrije čine dvije osovine,
koje su rezultat prirodnih resursa, jednim dijelom, i sveukupnih
društvenih faktora, većim dijelom:
- sjeverna (peripanonska), koja se pruža pravcem zapad-istok povezujući
najvažnije industrijske centre (Novi Grad-Prijedor-Banja Luka-Doboj-Brčko-Bijeljina),
i
- istočna (podrinjsko-hercegovačka), koja se pruža pravcem sjever-jug,
povezujući Bijeljinu, Zvornik, Srpsko Sarajevo, Srbinje i Trebinje.
Ove osovine industrijskog razvoja predstavljaju istovremeno, okosnicu
privredne i socijalne integracije geoprostora Republike Srpske
i njeno uključivanje u savremene tokove šireg okruženja. Sistem
osovina razvoja se uglavnom poklapa sa razmještajem najvažnijih
lokaciono-razvojnih potencijala za smještaj industrije, odnosno
sa razmještajem proizvodnih kapaciteta, proizvodnih snaga, privrednog,
demografskog i kadrovskog potencijala, urbanih centara, infrastrukture
i izgrađenih socijalnih ustanova.
